Uzun Dönem Oturum İzni

Türkiye dışında uzun süreli kalmak, uzun dönem ikamet izni alma veya bu izni koruma şansını ciddi şekilde zayıflatabilir. Başvuru öncesindeki sekiz yıllık süre zarfında, bir takvim yılı içinde Türkiye’den 180 günden fazla ayrılmak ya da beş yıl içinde toplam 365 günü aşan bir yurt dışı kalışı gerçekleştirmek, bu sürece zarar verebilmektedir. Özellikle ardışık altı aydan uzun bir ayrılık, uygunluk koşullarını doğrudan etkileyerek başvuru sürecini sekteye uğratabilir. Ancak sağlık tedavisi görmek, yurtdışında eğitim almak ya da vatandaşı olunan ülkede kamu hizmetinde bulunmak gibi bazı gerekçeli ayrılıklar, bu hesaplamalara dahil edilmemekte ve ikamet izninin geçerliliğini etkilememektedir. Bu tür istisnalar kapsamında olan kişiler, ilerleyen dönemlerde de uzun dönem ikamet izni için başvuru yapabilmektedir.

Uzun dönem ikamet iznine sahip olmak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına tanınan pek çok hakkın yabancılara da sağlanması anlamına gelmektedir. Süresiz olarak Türkiye’de yaşama imkânının yanı sıra, çocukların resmi okullarda eğitime devam edebilmesi, kamu sağlık hizmetlerinden yararlanabilme ve ek bir çalışma iznine gerek olmaksızın iş hayatına katılabilme gibi önemli ayrıcalıklar sunulmaktadır. Ayrıca, taşınmaz mal edinme ve ticari faaliyetlerde bulunma hakları da bu izin kapsamındadır. Uzun dönem ikamet izni, birçok alanda serbestlik ve olanak sağlasa da, tam vatandaşlık statüsünün sunduğu ayrıcalıkları kapsamamaktadır.

Türkiye’de Uzun Dönem Oturum İzni İçin Gerekli Belgeler ve Şartlar

• Pasaport aslı ve noter tasdikli fotokopisi
• Dört adet biometrik fotoğraf
• Var olan oturum izin belgesi ve TC kimlik kartı
• Son üç yıl içinde sosyal yardım alınmadığını gösteren e-imzalı/imzalı ve kaşeli/mühürlü belgenin aslı
• Yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olunduğuna dair belge
• Geçerli sağlık sigortası
• Adli sicil kaydı

Türkiye’de bazı mahalleler, artık yeni yabancı ikamet izni başvurularına kapatılmış durumdadır. Bu uygulamanın temel amacı, belirli bölgelerde yabancı nüfus yoğunluğunu dengeleyerek yerel demografik yapının korunmasını sağlamaktır. Nüfusunun yüzde 20’sinden fazlası yabancılardan oluşan mahallelerde, yeni oturma izni başvuruları kabul edilmemektedir.

Türkiye’de Kapalı Mahalleler

Türkiye’de “kapalı mahalleler” uygulaması, özellikle yabancı nüfusun yoğun olduğu bölgelerde yaygın olarak görülmektedir. Bu uygulamanın en çok hissedildiği yerler, Suriye sınırına yakın illerdir. Öte yandan, İstanbul gibi büyük şehirlerde de, özellikle yabancıların yoğun olarak ikamet ettiği ve nüfus baskısının arttığı semtlerde bu tür kapatmalar hayata geçirilmektedir. Aşağıda, kapalı mahalle sayısının en yüksek olduğu bazı iller yer almaktadır:

• Şanlıurfa: 169 mahalle
  
  
• Gaziantep: 161 mahalle
  
  
• Hatay: 108 mahalle
  
  
• Kilis: 82 mahalle
  
  
• Adana: 75 mahalle
  
  
• Mersin: 62 mahalle
  
  
• Mardin: 58 mahalle
  
  
• İstanbul: 53–54 mahalle (10 ilçe tamamen kapatılmış durumda)
  
  
• İzmir: 26 mahalle
  
  
• Ankara: 23 mahalle
  
  

Bu mahalleler, yabancıların ilk kez ikamet izni başvurusu yapmasına kapalıdır; ancak her yabancı için geçerli olmayan istisnalar da bulunmaktadır. Örneğin, bir Türk vatandaşıyla evli olan bireyler için bu kısıtlama geçerli olmamakta; aynı şekilde bölgedeki bir üniversitede öğrenci olanlar veya geçerli bir çalışma iznine sahip olan kişiler de başvuru yapabilmektedir. Ayrıca, 20 Ekim 2022 tarihinden önce söz konusu mahallede taşınmaz edinmiş olanlar ya da yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusunda bulunanlar da uygulamadan muaftır. Tıbbi tedavi görenler ya da mevcut bir ikamet iznini yenilemek isteyenler de genellikle bu yasaktan etkilenmemektedir.

Dolayısıyla kapalı mahalle uygulaması her ne kadar katı bir politika gibi görünse de, belirli koşulları sağlayan kişiler için geniş istisna alanları tanımlanmıştır. Başvurunuzun bu kapsamlardan birine girip girmediğini dikkatli bir şekilde değerlendirmek, süreçte karşılaşabileceğiniz engelleri aşmanıza yardımcı olacaktır.